كوهنـوردان سايپا

در عرصه ورزش، تمرين، مسابقه، رقابت ،ريسك و ممارست در ابعاد مختلف،از اركان وجودي و خاصيت تمام رشته هاي ورزشي است و بدون ترديد ورزشكاران در عرصه تمرين در معرض حوادث بوده و ادعاي پيش گيري حتمي از وقوع حادثه بي قاعده است. درنوشته  حاضر به  نقد و بررسي اجمالي حوادث  سال جاري در ورزش كوهنوردي پرداخته ايم . البته در سالهاي اخير مطالب ارزشمندي از سوي كارشناسان و نويسندگان در نشريات و فصل نامه كوه چاپ و يادآوري گرديده است. كه شايد مقاله حاضر گزافه گويي بوده و در خور اهميت نباشد. اما انتشار مطالب هشدار دهنده گر چه تكراري است  ولي بايد از تمام روزنه ها و رسانه ها اطلاع رساني و تاكيد گردد طبق گزارشات واصله  وقوع حوادث در سال جاري بخصوص در ماههاي پاياني سال در مناطق كوهستاني و ارتفاعات كشور و قلل دماوند، درفك، الوند، اشترانكوه، توچال، سبلان، و ارتفاعات يزد و... دهها كشته و مجروح بجا گذاشته است واين در حالي است كه بر اساس تجارب بدست آمده در ماه هاي اوليه بهار بدليل گرمايش زمين و ريزش بهمن در ارتفاعات وقوع حوادث به مراتب افزايش يافته و بايد كوهياران و بخصوص سرپرستان و مربيان گروههاي كوهنوردي جهت هشدار و پيشگيري  تمهيدات جدي تري را بكار گيرند. نقد و بررسي حوادث بيانگر عدم رعايت اصول ايمني، عدم شناخت منطقه مورد نظر، نداشتن تجهيزات مناسب، عدم آمادگي جسماني، عدم رعايت زمانبندي و شرايط جوي .پا فشاري و اصرار ورزيدن به صعود در شرايط سخت  و نيز  كوهنوردي انفرادي بوده، كه بي ترديد با رعايت نكات فوق مي توان حوادث را پيش بيني نمود. با نگاه  منصفانه و منطقي در مسيرهاي منتهي به قلل سراسر كشوربا برخورد چهره به چهره در گذرگاههاومعابر با تذكرات به موقع و بجاي امدادگران و راهنمايان  مواجه شده و با تمسخر و طعنه مسير را ادامه داده  وگاهي خود را حق بجانب و دچار افراط نيز مي شويم. بقول برتراند راسل( اگرعقيده مخالف شما را  عصباني مي كند نشانه آن است كه شما ناخداگاه مي دانيد كه دليل مناسبي براي آنچه فكر مي كنيد نداريد ) توصيه به نكات ايمني و رعايت آن شايد در دو دهه اخير به كرات با تذكر و مقالات متعددي در نشريات و جرايد از طرف كارشناسان تاكيد گرديده و شايد تكرار نوشته هاي مشابه خسته كننده باشد ولي با توجه به انتشار مقالات مشابه و تاكيد رعايت  اصول ايمني به كوهياران به نظر مي رسد عدم رعايت اصول پيش بيني شده از طرف رهروان كوه و قله ها در حقيقت عدول و نوعي اقدام انتحاري و خود زني  محسوب مي گردد. لذا با تمام تمهيدات و انتشار مقالات و استقرار نيروهاي امدادي و نيز گفتگوي چهره به چهره به ظاهر هنوز تعامل و ارتباط  منطقي بين گوينده و شنونده برقرار نگرديده و به تعبيري برخي بدنبال لجبازي و حركات نمايشي هستند. دراجراي برنامه هاي شاخص بدليل وجود تجهيزات و دسترسي به دانش روز نسبت به ساليان قبل پيشرفتهاي قابل توجهي داشته ايم. ولي متاسفانه اغلب علاقه مندان و كوهنوردان نسبت به آموزش  علاقه مندي نشان نداده و لذا بخشي از حوادث بدليل  عدم آموزش و دامن زدن به هيجانات آرماني و نيز عدم مديريت در شرايط دشوار و بحراني  مي باشد. از اين رو يا  بايد ناگزير منتظر و شاهد حوادث ناگوار باشيم و يا  با بكارگيري تمهيدات جدي تر روسا و سرپرستان گروهها و هيئت ها  بخصوص فدراسيون كوهنوردي نسبت به ترويج و توسعه آموزش در سطوح مختلف توجه بيشتري نموده و در رابطه با سپري كردن دوره هاي آموزش قوائد نظام مندي را بكار گرفته شود، همچنين  طرح طبقه بندي درجه سختي قلل و مناطق پر تردد كوهنوردان از طريق مبادي ذي ربط ضروري به نظر مي رسد . البته تلفات انساني در حوادث تاسف بار است  و خاطر انسان را آزرده مي كند ، ولي پيامدها و خسارات آن به جامعه كوهنوردي واقشار مردم جبران ناپذير و تاثير نا مطلوبي بجا مي گذارد. در بررسي حوادث شايد اين نكته حائز اهميت باشد كه تنوع و ساختار جغرافياي ايران شامل مناطق كوهستاني و كويري و همچنين وجود مناطق سردسيري و گرم  بگونه اي است كه علاقه مندان به كوه گا هي   از نظر آمادگي جسماني و فيزيو لوژي بدن و نيز نداشتن تجهيزات مناسب برنامه و منطقه مورد نظر بدليل عدم آمادگي و وجود كاستي ها  با مشكلا تي مواجه مي شوند كه در  مواردي  منجر به وقوع حادثه  مي گردد. از اين رو لازم است كوهياران قبل از عزيمت به مناطق كوهستاني و كويري در رابطه با خصوصيات و سختي قلل و منطقه مورد نظر مطالعه و شناخت منطقي داشته باشند . وانگهي هميشه شرايط نا مساعد جوي و وقوع حوادث منحصر به قلل مرتفع و مناطق صعب العبور نيست. چه بسا وقوع شرايط ناپايدار جوي و حوادث نا به هنگام در مناطق كوهستاني و ارتفاعات كم، غافل گيرانه و اغلب  قابل تصور نبوده و منجر به خسارات و حوادث ناگوار مي گردد كه بايد در بررسي و ميزان قصور افراد حادثه ديده دقت و نقد و بررسي بيشتري نمود. در پايان  مي توان با مشاوره و همكاري نخبه گان و هيماليا نوردان علاقه مند در جامعه كوهنوردي كشور از تجارب گران سنگ آنان جهت مشاركت و مديريت در ورزش كوهنوردي ياري جست.